Translated By R.O.C.K انجمن فرهنگی و هنری (dlbax.in)
یه بچه شانپانزه با مادرش رها بشه یه چیزه
و اگه از مادرش گرفته بشه اون نیاز به
آزمایش های روانشناسی داره
که تقریبا باور نکردنی هستن
نیم در یه مرکز در اوکلاهما به دنیا اومد
و من رفتم اونجا که بیارمش
تا حالا نزدیک این همه شامپانزه نبودم
وحشت انگیز و مرعوب کننده بود
و میدونستم که دکتر لمون و همسرش مراقبم بودن
که ببینن من چه مادری خواهم بود
کارولین" مادر "نیم", اونجا نشسته بود و "نیم" رو بغل کرده بود"
شیش تا از بچه هاش رو به همین طریق ازش گرفته بودن
وقتی زمانش رسید که "نیم" رو از مادرش بگیرم
اون فورا تو این حالت قرار گرفت
این احساس که قراره یه اتفاقی رخ بده
و دکتر لمون با یه اسلحه بیهوش کننده بهش شلیک کرد
:و بعد گفت
زود باش ,باید زود بگیریمیش قبله اینکه بیفته روش
میخواست اینجوری از بچش مراقبت کنه
خب واسه همین بسرعت رفت و "نیم" رو گرفت
و دادش دست من
گفت که برگرد برو برو تو اون یکی اتاق
خیلی سست بود
بر عکس یه بچه انسان
اون خیلی سست و منفعل بود
هیچ واکنش یا تقّلایی نکرد که فرار کنه
فقط فریاد زد
و با همین داد و بیدادها داشت اعتراض میکرد
و به زندگیش چسبیده بود
...هیجان انگیز نیست که
با یه شامپانزه ارتباط برقرار کرد
و فهمید که به چی فکر میکنه؟
اگه میتونستی به اونا شمرده سخن گفتن رو یاد داد
در روابط انسانی و به ما یه درکی
.از زبان ما بده در واقع یه تکامل حساب میشه
و اساسا واسه همین بود که من پروژه نیم رو شروع کردم
نمدونستم که چی تو ذهنش بود ولی فقط به من زنگ زد
از من خواست که یه بچه شامپانزه به خونه بیاره
و اونو مثله یه بچه بزرگ کنه
و ببینه که میتونه زبان یاد بگیره
بعنوان عملکردی به نشان بخشی از یه خانواده بودن
استفنی" یکی از دانشجوهای سابق من بود"
اون خانواده بزرگی از بچه های خودش و بچه های شوهرش داشت
و خیلی آدم خوش فکر و گرمی بود
یه شامپانزه بهتری از اون گیرش نمی اومد
من هیچی درباره شامپانزه ها نمیدونم
و هیچوقت نشستم تا اونا رو آموزش بدم
شاید اون جوری که میتونم
ولی ذائقه من و این حس محرکه که یه رابطه داشته باشم
... با یه حیوون چیزی جلودارش نبود
این واقعیت که ما بتونیم با حیوون زبان اشتراکی داشته باشیم
در اون موقع بنظر یه ایده افراطی بود
و مدتی میشد که سَرزبونا افتاده بود
اون شامپانزه نمیتونست از خودش صداهای انسانی دربیاره
این کارو بکن ویکی
خب چرا به اونا زبان ایما و اشاره رو یاد نداد؟
و موفقیت بزرگ اینه که
اگه بشه مثّهِ بچه های انسان یه شامپانزه هم
بتونه جملات گرامری درست کنه
خب بدون هیچ نو آمادگی ای و بدون اجازه ای
از بچه هام و از شوهرم گفتم میتونم این ارو بکنم
من حتی پول اینکارو جور کردم لازم نیست که نگران هزینه هاش باشی
و اینجوری بود که این آزمایش شروع شد
وقتی "نیم" به نیویورک اومد دو هفته هم نداشت
و فکر اصلی این بود که از هر نظر مثّه بچه انسان با اون برخورد بشه
من تازگی ها به برانستون در بخش غربی نقل مکان کرده بودم
با سه تا بچّم
و با شوهرم که اونم 4 تا بچه داشت
ور یه شاعر و نویسنده بود
و جوری خودش رو تعریف کرده بود که اون موقع بهش یه هیپیه پولدار میگفتن
یه شوهر جدید , یه خونه جدید , یه خانواده جدید
ناگهانی اتفاق افتاد و هیچ بحث خانوادگی هم در این مورد پیش نیومد
که باید اینکارو بکنیم یا نباید؟
فقط گفتیم که ما یه شامپانزه خواهیم داشت
میخوایم بهش زبان اشاره یاد بدیم
.... و بعد واقعیت این کار واقعا
میدونین که زندَست و یه عروسک یا اسباب بازی نیست
انسانم نیست , یه شامپانزه شگفت انگیزه
...یه بچه تازه به دنیا اومده که نیازمند کمک هم هست
فکر کنم سریعا عاشقش شدم
نیم" از ور خوشش نمیومد"
و "ور" هم از اون خوشش نمیومد
و فورا متوجه شدم که این کار چقدر سخته
فکر کنم "ور" با این مسئله کنار اومد
موضوع از این قرار بود که استفنی گفت بیا یه شامپانزه بیاریم
دهه هفتاد بود
چند ماه از سینه هام بهش شیر میدادم
کاملا هم طبیعی به نظر میومد
و مسئله این بود که کاملا یه موجود انسانی باهاش برخورد کرد
و اون موقع که "نیم" رو آوردم با بچه ها خیلی راحت بودم
اون اصلا هیچ حرکت وحشیانه ای
از خودش نشون نمیداد
فکر کنم وقتی سه ماهش شد
و دیگه واسه خودش اونجا چرخ میزد
همونجا بود
هرگز هیچ حالت انفعالی ای نداشت
فکر کنم فهمیده بود که میتونست بین "استفنی" و "ور"قرار بگیره
یه جورایی
ور اون رو بغل میکرد و نیم
...نیمه خواب برمیگشت و
دست "ور" رو خیلی محکم گاز میگرفت
نمیخوایت که ور اونجا باشه
استفنی رو کاملا واسه خودش میخواست
ما احساس میکردیم که از یه چیزی محروم شدیم
نیم" بخشی از وجود من شده بود"
و اصلا با نقشی که به عنوان همسر داشتم تطابق نداشت
دارم میام , دارم میام
و این خیلی مهم بود
میرفتم تا ببینم در چه وضعیتیه
و چطور داره سر میکنه
و خیلیم هیجان زده میشد
من هوش و شدت عملش رو تحسین میکردم همه اون چیزا رو
ولی یه چیزی از نظر من با عقل جور در نمی اومد
آدمایی که در زندگیم خیلی بهشون نزدیک بودم
اونایی هستن که باهاشون رابطه جنسی داشتم
فکر نمیکنم که رابطه جنسیه پیشین
بین "هرب" و خودم
از نظر پروژه اصلا تفاوتی نمیکرد
...به جز اینکه اون بخشی از
این اتفاق رو میسر میکرد
هرب" زیاد به اونجا نمی اومد"
اون اصلا از اون ادمایی که احساس مسئولیت میکردن نبود
..شامپانزه های تازه به دنیا اومده
رو همیشه مادراشون بزرگ میکنه نه پدراشون
...و من نمیدونستم که این رو باید تغییر داد
یا اصلا تغییر دادنش فایده ای نداشت
چه بد و چه خوب هیچوقت مثه یه بچه باهاش برخورد نمیکردم
به عنوان یه مرکزیت
هوشمند یه پروژه علمی بهش نگاه میکردم
من اعتقاد داشتم که "نیم" زبان اشاره رو یاد میگیره
باید صبر میکردیم و می دیدیم
چطور زبان اشاره رو به بچه ها یاد میدن؟
.... بچه فقط میشینه و نگاه میکنه هرچی, نمیدونم
این یه مشکل بود , ما سعی میکردیم که با این شامپانزه زبان اشاره یاد بدیم
و کسی تو خونه هم زبان اشاره بلد نبود
ما دستاش رو به نشانه نوشیدن در می آوردیم که اینطوری بود
و بعد یه بطری نوشیدنی بهش میدادیم
اتفاق افتاد
واقعا معرکه بود
و فکر کردم که بسادگیه آب خودرنه
کاملا خرسند و خوشحال بودم
و بعد از اون هم خیلی زود یه نشونه هایی رو یاد گرفت
بخور , من , نیم
جزئی از اولین نشونه هاش بودن
بغا کردن یکی دیگه بود
و بعد انگار که دیگه تموم شد
حالا باید لغتش رو توسعه میدادیم
همون قدر که اون رو شکل میدادیم
دستهاش رو هم به همون شکل در می آوردیم و همه این چیزا
اون هم شروع به همین کار کرد
اون خیلی سریع هر حرکتی رو تو خونه متوجه میشد
میدونست که ناراحت هستی
اگه تو یه زندگی 13 ,14 ساله اتفاق میفتاد
و او نمیوم کنرت میشست و بغلت میکرد
و بعد اشکاتو پاک میکرد
میدونین جالب توجه و بدون قید و شرط بود
اون رفیق زندگیم بود
و یه چیزی رو در وجود من زنده کرد
یه آزادی برای مبارزه کردن برای برآورده کردن انتظارات
و بزگترین سد دفاعیش هم در برابر ور بود
کتاب ها رو از قفسه ها بیرون میکشید
و "ور" خیلی از اون کتابها خوشش میومد
و وقتی میدید که "ور" داره میاد واقعا این کارو میکرد
خیلی متمرکز شده و از روی قصد قبلی بود
لعنت به تو , من به اینا دست میزنم
و این یه مشکل بود
و "ور" در این مورد خیلی ناتوان بود
منظورم اینه که چه کاری از دستش بر میومد دنبالش میکرد و اوضاع بدتر میشد
و هر دفعه نیم برنده میشد
نیم هرب رو بعنوان یه رقیب مذکر میدید
این زندگی ای بود که اون داشت
که نقش مذکر قدرتمند رو بازی کنه
وقتی هرب میومد و میخواست که دست به کار بشه
و کنترل نیم رو به دست بگیره و نمیتونست
ما دوستش داشتیم
من نیم رو یه گوشه گیر انداختم
و خواستم برم از یه گوشه ای
بکشمش بیرون و اون منو گاز گرفت
صادقانه بگم همه تو خانواده از "نیم" یه ضربه ای خورده بودن
و دقیقا همون کاری رو میکرد که "هرب" تنفر داشت
کسی اونو سر جاش نمیشوند
و اون قوی و قوی تر میشد
و این برای من خیلی هیجان انگیز بود
راستش نمیتونستیم به هیچ نوعی اونو کنترل کنیم
دوست داشت که ببینیم چه کارایی انجام میده
استفنی" مادری بود که همیشه حضور داشت"
یا نگران نظم و انظباط نبود
شه جورایی مثه وضع ذهنیه هیپیها
و هر چی میگفتم از یه گوش وارد میشد و از گوش دیگه میزد بیرون
هرب همیشه دنبال برنامه و یه ساختار بود
و نقشه انجام کارارو یاد داشت
ولی من نمیتونستم اینکارو بکنم
و فکر نمیکنم نیم تو این مورد پیشرفتی داشت
من به دانشگاه کلمبیا میرفتم
و یه تابلوی کوچیکی بود که روش نوشته بود
به دستیار در تحقیقات نیازمندیم در طی دوره اعتبار مورد نظر داده خواهد شد
مردی درو باز کرد
و از نفسم افتاده بود
از اون مردهایی بود که قسمت بالای سرش مو نداشت
و موهاش رو کشیده بود پایین
ولی خیلی ناراحت و پریشون بود
جوری که موهاش سی وایساده بود
توضیح داد که یه پروژه زبانیه
و من فورا این رابطه علمی رو درک کردم
نیم" باید آزمایش های ضد فرضیه های طبیعی رو از سر میگذروند"
که تو اون دوره شایع شایع شده بود
و در نوک هلال علم قرار داشت
میدنین بعضی چیزا فقط
فورا درباره کسی که از همون ابتدا مشخص میشه
میدونین با چه آدمی طرف هستین
فکر کنم 18 سالش بود اگه اشتباه نکنم
در اون موقع "نیم" در خونه استفنی لافارژه بود
و اولین کار من مشخصا پرستاری بچه بود
که به اون خونه برم و بهش زبون اشاره رو یاد بدم
و مثه یکی از اون چیزای بانمکتو رمپو
سرو کله اش پیدا شد
وقتی رسیدم اونجا واقعا غافلگیر شدم
آشوب به حد اعلی خودش رسیده بود
هیچی نبود این یه پروژه علمی بود
هیچ مقاله و گزارشی هم در کار نبود
نمیدونستن که کی "نیم" رو پوشش میده
کی اینکارو میکنن
کی به "نیم" اموزش میده و کی این کارو میکنه
نمیدنستن که چیرو میخوان به "نیم" آموزش بدن
خیلی زود قدرتش رو از دست داد
کاملا مشهود بود
همه باید خودشون رو با این تطبیق میدادن
اون میخواست نقش مادرانه خودش رو داشته باشه
این حیوون
و تمام روز رو داشت از دیوارا بالا میرفت
و تمام روز رو داشت خونه"استفنی" رو بهم میریخت
کارایی که نشون میداد "نیم"هم مثه شامپانزه های دیگست
اون از ماشینای پرسرعت و موتور خوشش میومد
اون از هرچیز هیجان انگیزی خوشش میومد
از الکل خوشش میومد و یه جرعه بهش میدادن باز هم میخواست
و بهش اینجور چیزا رو میدادیم
مجبور نبودیم مثه یه بچه باهاش برخورد کنیم
میدونستیم اینجور کارا رو که واسه ما جالبه میتونستیم باهاش انجام بدیم
غریزه ام بهم میگفت که یه چیزی این وسط اشتباهه
که این روش یاد دادن زبان به یه بچه نیست
یا این جوری با یه بچه برخورد نمیکنین
یا به هر چیزی زبان آموزش بدین
وقتی "نیم"شروع کرد
بدن من رو کشف کرد برهنگیم رو به کنجکاوی افتاد
مثه یه بچه در اول هیچ علاقه ای نداشت و بعد علاقه مند شد
هیچوقت احساس نمیکردم که از نظر جنسی جذبش بشم
یه حش شهوانی وجود داشت ولی"نیم" هنوز بچه ای بیش نبود
استفنی" فارغ التحصیل روانکاوری بود"
و سوالاتش مرتبط به عقده های علایق به بچه ها و به والدین خودشون بود
و به خود ارضایی "نیم" علاقه داشت
و اینکه چطوری خودارضایی میکرد باور نکردنی بود
"فهمیدم که تو خونه "استفنی
کار عملی زیادی نمیشه از پیش برد اصلا مساعد نبود
واسه همین یه کلاس تو کلمبیا راه انداختم
اون "نیم" رو به مدرسه برد
و من فهمیدم که دارم نقشم رو از دست میدم
بعنوان شخصی که میدونی چی واسه اون بهتره
باید اونو به مسابقه ای میبردیم
که آرامش بخش و بی طرفانه بود
من یه نقشه آموزشی واسه "نیم" داشتم
و این کارو هم کردم
خیلیم در این باره مشتاق بود
که من اون رو به نوعی
مدیر آموزشی و برنامه درسی کردم
حس خوبی درباره خودم داشتم
با "نیم" هم داشتم به موقعیت هایی میرسیدم
میتونستم ببینم که کار با "نیم" داره خوب پیش میره
میتونستم ببینم که کسی هم نمیتونه کمکم کنه
...تنها چیزی که واسه اون مهم بود شدیدتر شد
کلمات , کلمات , کلمات , کلمات
چیزی دیگه ای رو نمیتونست ببینه
و "هرب" نشونه هایی رو روی اون نمودارا میدید
هر روز, هر روز دیگه ای و هر سه روز
لورا بهش یه نشونه دیگه رو یاد میداد
و من هم فقط به دنبال این بودم
و نشونه شناسی "نیم هم پیشرفت خوبی داشت
من خیلی خوشحال بودم
کلمات یه کابوس هستن
اغلب وقایع هم خیلی نزدیک میشدیم
و من در این موقعیت بودم , با یه شاعر ازدواج کرده بودم و برای یه زبانشناس کار میکردم
میدونین کلمات تبدیل به دشمنان من شده بود
اون شروع کرد به محدود کردن زمانایی که به خونه می اومدیم
شروع کرد به بیرون انداختن ما
اون ظاهرا
به این باور تشویق شده بود که الان یه مادره
و "استفنی" "نیم" رو "هرب" دور میکرد
و "هرب" وحشت زده شد
من کارا رو از خونه استفنی دور کردم
و فکر میکنم از خودش مقاومت نشون میداد
مخصوصا به این خاطر که نمیدونست "نیم" در نهایت چه اتفاقی براش میافته
اون بالاخره حرف میزنه
این اتفاق در جریان بود و ما کنترلی روش نداشتیم
خب جدا شدن من از اون یه جورایی ناگهانی بود
در اون لحظه مثّه جدا شدنم از کارولین بود
...ظاهرا آگاه و به هوش بودم
ولی ناآگاه بودم
و مثّه اون بیچاره و بدون هیچ کمکی
واقعا قلبش رو شکست
گفتن خداحافظی
بخشی از من نمیخواست که اون زبان یاد بگیره
همونطور که منحصر به فرد بود
بدون اینکه زبانی بلد باشه
تو اون زمان بود که چیز خوشآیندی اتفاق افتاد
میدونستم دانشگاه کلمبیا مالکیت ملکی در "ریوردیل" در اختیار داره
یه مالک خیلی بزرگ که قبلا خونه رئیس جمهور بود
و با یه پیشنهاد رفتم پیشش
که اگه اون اجازه بده شامپانزه رو اونجا بزرگ کنم پول قبض هارو میدم
واون هم گفت: حتما
واقعا شگفت انگیز بود مثّه غصه های پریان میمونست
یه مالک 28 هکتاری بود
که باغ های زیبایی اونجا رو در برگرفته بود
و این اجازه رو به من میداد که معلم های "نیم" رو
تو موقعیت خوبی قرار بدم و هیچ اجاره ای هم پرداخت نکنم
زندگی باب میل بود
نیم" از ماشین پیاده شد"
به طرف جلویی دوید
از تپه پایین رفت و ناپدید شد
آزاد بود
خب هیچ واکنشی به این کار
تو خونه استفنی صورت نگرفت
خوب بود و انگار که تمام عمرش رو اونجا بوده
و مطمئنا تو این عمارت شامپانزه متفاوتی بود
تا وقتی که تو خونه استفنی بود
و من میدونین
بیش تر به اون علاقمند شدم
قدرت "هرب" بعنوان یه پروفسور
سنّو سالش
کاملا منو تحت فشار گذاشته بود
اون الگوی من بود
واقعا با هم جور بودیم
خیلی دوست داشتم که بخشی از دنیای اون باشم
میخواستم که تو این دنیای دانشگاهی باشم
احساسات شخصیه قوی ای درباره "لورا" داشتم
ولی فکر نمیکنم که سر راه دانشمون قرار گرفته باشم
بعضی از کارای فیزیکی که "نیم" باید طول روز انجام میداد
هر روز داشت سخت تر میشد
دیگه قادر نبودم کهنه ببندم
بزرگتر میشد و هر چه بیشتر غذای ما رو میخورد
خب باید دیگه اون پوشک هارو بهش نمیبستم
وقتی کار دستشویی داشت و لنگش رو میخواست تغییر تو قیافه اش رو میدیدم
و منم لنگشو واسش میبردم
و اون دقیقا از دستشویی استفاده میکرد
ولی مثّه دستشویی کردن بچه ها قابل اطمینان نبود
فکرم این بود که من بود که من با "نیم" زندگی کنم
و برای یه مدت مشخصی اون رو تو خونه تعلیم بدم
ولی بعد هر روز اون رو به دانشگاه کلمبیا می آوردم
این آزمایش رو باید مشاهده میکردیم
اگه یه شامپانزه بتونه زبان اشاره یاد بگیره
فکر میکردم از نظر عقلانی جالب توجه باشه
جالبه که فهمید شامپانزه ها چقدر شبیه ما هستن
و چقدر شبیه ما نیستن
در اون موقع خیلی جالب بود
و عکس هاش تو مجله نیویورک تایمز چاپ میشد
و یه آموزش روزانه وجود داشت
باید این نشون های منحصر رو به "نیم" نشون میدادیم
و قرار بود فعالیت های روزانه بهش نشون بدن
لباس بپوشه و از این جور کارا
مثّه بچه ها بعد از اینکه چند کلمه ای یاد میگیرن
و "نیم" میتونست این نشونه ها رو در کنار هم قرار بده
و تو بسیاری مواقع به "نیم" این اجازه رو میدادیم
که از نشان هایی که خودش داره استفاده کنه
تا وقتی که رو اونا اصرار داشته باشه
برای مثال این نشون برای بازی کردنه
خیلی سریع نشونه ها رو یاد میگرفت
و پروژه هم سر و شدای زیادی به پا کرده
همه چیز داشت به خوبی پیش میرفت
من یه شامپانزه داشتم که داشت تاریخ ساز میشد
و کارمون اون موقع خیلی خوب داشت پیش میرفت
پروژه رو رسانه ها دیگه داشتن پوشش میدادن
و هیجان زیادی برای پروژه به وجود اومده بود
همه هیجان زده بودیم
همه ما کارای شامپانزه هارو
توی تلویزیون یا سیرک دیده بودیم
ولی " نیم" از اون شامپانزه های معمولی نبود
از وقتی "نیم" چند هفته بیشتر تو یه موسسه بسته زندگی کرده بود
اونم با گروهی از دانشمندانه تحت نظر
دکتر "هربرت تریس" از دانشگاه کلمبیا
و داشتن آزمایشات جالب توجهی رو ارائه میدادن
که میشه جوری میمون هارو آموزش داد که
از زبان استفاده کنن
وقتی کاملا بزرگ بشه چه اتفاقی میافته؟
خیلی بزرگ میشه
با قدی در حدود 5 فیت و احتمالا 75 کیلویی
و احتمالا با قدرتی 5 یا 6 برابر یه انسان
خب اون موقع چطور میخوای باهاش کنار بیای؟
اون بزرگ میشد
احتمالا یه چیزی تو این مایه ها بود
باید خیلی حواستون بهش باشه
و دیگه مثّه این عروسک دوست داشتنیه بغل کردنی نمیمونه
به یه شامپانزه جوون و تنومند
با دندون هایی تیز و برنده
که به این معنیه چنگال هم خواهد داشت و اینجا میشینه
با آرواره هایی خیلی قوی
اگه که نمیخوای از اون دفاع کنی
در نهایت تو دردسر می اُفتی
میتونه تو دو ثانیه یه آدم رو خرد کنه
چه مورد اعتماد باشن چه نه
اگه خیلی زود بتونی بایستی
اگه خیلی سریع بهش پشت کنم
اگه غذا داشته باشم و فکر نکنم که باهاش قسمت کنم
و اون دست به حمله میزنه
میتونی بگی که یه رفتار مشخص داره
موهای رو دستش سیخ میشه
و یه نگاه خشمگین تو صورتش
وقتی که غرش میکنه
این رو احساس میکنه
خطر رو
باید حمله کنه
تماس ؛ و بعد با شکستن قفسه سینَت وِلت میکنه
و باید دست به خون ریختن بزنه
و هیچ هشداری هم در این مورد بهم نمیده
فقط این رو گزارش میکنه
شاید من خیلی
خیلی به چشمک زدنا نگاه میکردم و منتظر همچین چیزی نبودم
این یه زخمِ با 37 تا بخیه
چهارتام اینجا دارم
نه تا اینجا , این یکی
منو روونه بیمارستان کرد
این یکی خیلی خطرناک بود چون به تاندون پا ضربه زد
خیلی کار میخواد که
از یه حیوون نگه داری کنی که از گونه تو نیست
که سطح انرژی متفاوتی داره
احتمالا تفاوت بین شامپانزه ها و میمون هارو میدونستم
خب جاهل و ساده لوح بودم
و احتمالا خیلیم ساده
تو یه منحنی آموزشی خیلی سریعم بودم
و مشتاقانه به دنبال هدفم در حال حرکت بودم
و ظاهرا اونم هدفم بود
جویس" معلم عالی ای بود"
اون خودش رو وقف کارش میکرد و انگیزه هم داشت
و میخواست که اینکارو انجام بده عالی بود
اون منو خیلی محکم گاز گرفت و منم هر از گاهی گوشش رو گاز میگرفتم
و گفتم تو دیگه منو گاز نمیگیری و اونم اینکارو نکرد
و مثّه آدما تماس برقرار میکرد
وقتیم اونجا رو ترک میکرد
خیلی بهتون وابسته میشد
دنیای خارج واقعا اونو میترسوند و بهت بیشتر نزدیک میشد
بیل" و من پیش نیم بودیم"
و افکار متفاوتی در این باره داشتیم
منو اون مثّه یه زوج بودیم
مفید وقتی همدیگه رو دوست داشتیم
و فکر میکنم به زندگی "نیم" کمک کرد
چون ما از بودن در کنار همدیگه لذت میبردیم
باهم کارای مختلفی انجام میدادیم
و مثّه یه گروه همیشه باهم بودیم
اون عاشق گربه ها بود
خیلی خیلی با گربه اُخت بود و اونا رو بغل میکرد
و یه جورایی از این حس لمس کردن خوشش میومد
...گربه رو بغل میکرد و
و میتونستین ببینین که چقدر خوشحاله
ک اونو بغل گرفته
یه جورایی اونو زمین میذاشت
و بعد اطرافش میچرخید
و یه جوری اونجا مینشست انگار که تو بهشته
من میگم که خیلی واضح بود
که یه چیز مهمی تو اون پروژه داشت اتفاق میفتاد
اقلا از جنبه اون
...و فکر میکنم همه اینرو حس میکردیم
نمیخوام بگم رنجش ولی شبیه این بود
خدای من , این لورا بازیها رو تموم کنین
اگه یکی به من توجه کنه
فکر کنم به این معنیه که به من اهمیت میدن
اون قدرت داشت
و فکر میکنم ناخودآگاه از این موقیعیت استفاده کردم
یکی تو رو تحسین میکنه
...چرا
خب ما خیلی مختصر خودمون رو دخیل کردیم
و اونم خیلی سریع کنار کشید
و این وضعیت بغرنج کاملا رو تصمیم واسه ترک اونجا تاثیر گذاشته بود
مردم رو میخواستم ترک کنم نه اون شامپانزه رو
هرب" نمیخواست این اتفاق بیفته"
اون تو حالت مشتاقانه ای قرار گرفته بود
که منو آروم متقاعد کنه
من نترسیده بودم
نمیترسیدم که پروژه داره
بخاطر رفتن لورا تو یه مرحله توقف قرار میگیره
تا اونجا که یادمه "جویس" و "بیل" حواسشون به این مسئله بود
واسه همینم من مضعیت مهمی از این پروژه رو از دست ندادم
رفتم که جعبه هارو بذارمو برم
و "نیم" از دست یکی از اون افراد , خودش رو رها کرد
اومد به طبقه دوم خونه
و اگر اشتباه نکنم یه 25 فیتی پرید
و خودشو به من چسبوند
سرم رو گرفت و اون رو به کف اتاق کوبید
چهارتا مرد بودن که تونستن اونو ازم جدا کنن
اون بچه من نبود
کودمم نبود
نمیتونین به یه حیوونی که میتونه شما رو بکشه ذات انسانی بدین
یکی از مقاله های این پروژه
واسه این بود که به معلّما نشون داده بشه
و خیلیم خوب بود
من نمیخواستم که زنا روی این پروژه تسلط داشته باشن
ولی مشخصا اوضاع به این منوال دراومد
و خب مسئله در نهایت اینطوری تموم شد
من یه مترجم آموزش دیده برای افراد ناشنوا بودم
وقتی ذهنمو معطوف یه چیزی میکنم
به چیزی که میخوام میرسم
همش میگفتم میخوام اینجا زندگی کنم
که کِی میخوام به اینجا بیام؟
و "هرب" رو اذیت میکردم
و بلاخره گذاشت که برم
احتمالا همونطوری که جلو میرفتیم
واسه زنا سخت میشد که با اونا کار کنن
از اونا استفاده میکرد
و به اندازه کافی قوی و بزرگ بود که اینکارو بکنه
منظورم اینه ه گازهای شدیدی میگرفت
وقتی دستتون رو گاز میگرفت عصب دست رو گاز میگرفت
و دستتون کاملا بی حس میشد
ما منارعه های شدیدی داشتیم ولی موفق میشدیم
اون قیفه عجیبی به خودش میگرفت و نشان متاسفم رو نشان میداد
خب اگه من این رو نشون بدم من رو میبخشه
من با یه شامپانزه رابطه داشتم
و با گونه های دیگه هم گفتگوهایی داشتم
این نبود که اون فقط برام مهم باشه
مهم فکر و تجربیات اون بود
چون وقتی با بشیم حرف میزنیم
درباره چیزایی که میبینیم حرف میزنیم
چیزایی که میشنویم
تا اونجای که به من مربوطه
کلاس ما خونه و حیاط بود
و سفرایی که با هم میرفتیم
علم یه کار بی طرفانه و قابل مشاهدست
شما تجربه شخصی از کار من با "نیم" ندارین
درست رو به روی کلاس ها
اسنا اصلا توجه یه دانشمند رو به خودش جلب نمیکنه
و جویس هیچ چیز قابل توجهی رو در مورد کلاسا نمیفهمید
از این کلاسا تنفر داشت همه متنفر بودیم
و این غافلگیر کننده نیست چون این نتایج رو در کلاسها نمیگرفت
که من امید به نتایج خوبی داشتم
میدونی ساعت چنده ؟ آره
و رفتن به اون کلاس مثه یه دخمه بود
منظورم اینه که 15 فیت بود
به اضافه باجه مشاهده و همه چیزای دیگه
سعی کردن به جلب توجه نیم
خیلی مشکل بود
و اون ترجیح میداد که یه کار دیگه بکنه
به من توجه کنه
خب این نشان واسه زشتو کثیفه
و ما از اون برای واژه توالت استفاده میکردیم
اون از نشان هایی که واسش مشخص میکردیم دست میکشید
و دیگه هیچکاری نمیکرد
و اون میگفت که باید به دستشویی بره
و اون وقت بود که میدونستم
احمق کوچولو
از اون نشانه استفاده میکرد
چو میدونست که باعث میشه ما ازاونجا بریم
و مارو از ونجا میکشید بیرون
اون هرچی بزرگتر میشد باهوش تر میشد
و باهوش تر تو پیدا کردن موقعیت و وضعیت ها
به این معنیه ه میدونست چه چیزایی میخواد
شروع کرده بود به کشف کردن خودش
یه صخره بزرگ جلوی ورودی اون بود و عادت کرده بود از ون بالا بپره
و ما مسگفتیم خوددت رو زخمی میکنی, اون یه سنگه
به خودش نگاه میکردو و میگفت اون چیه؟
و این عوارض جسمی داشت به یه مشکل تبدیل میشد
فکر کنم ما بیتشر حواسمون رو جمع میکردیم
که بزاریم گربه ها اطرافش باشن
و بذاریم که با گربه ها بازی کنه
حتی تلاشش رو هم میکرد
نمیخواست که با اونا رابطه جنسی برقرار کنه
ولی برای اینکه اونا رو بگیره و در منطقه آتش قرار بده
و من میگفتم نه, اینا واسه این کار اینجا نیستن
و همه ما متوجه شدیم که این
داره دنبال کردن آزمایش رو غیر ممکن میکنه
سخت تر و محکم تر خودشو میخاروند و گاز میگرفت
آدمای بیشتری رو گاز میگرفت
و ما این مشکل رو که در حال بزرگ شدن بود نظاره میکردیم
که چطور با "نیم" کنار بیایم
دکتر تریس یه مالک همیشه غایب بود
هرب هم هیچوقت با اون تنها نمیشد
و هری هیچ زمانی رو با اون نمیگذروند
هر از گاهی یه جلسات عکس گرفتنی بود
یا اینکه عکس بگیره یا اینکه ازش عکش بگیرن
آره؛ گازهایی ازشون میگرفت
و من متوجه شدم بخاطر بالا رفتن سن نیمه
ولی این زنگ خطری به شمار نمیومد
آخرای ماه جولای بود بیست و هشتم ماه جولای
و بیل اون رو گرفته بود
منظورم اینه که "نیم" رو نگه داشته بودیم
و نفر بعدی اومد
و بعد شامپانزه رو به اون یکی دیگه دادیم
و میگفتم که قلّاده رو گرفتم
خب اول حلقه رو گره میزدم
و بعد اون رو به کمربند میبستم
بیا اینجا و اون میومد و دستاش رو دورم حلقه میکرد
صورتم رو خراش داد
اتفاق افتاد
و بعد من "نیم" رو گرفتم و انداختمش تو خونه
و اون پشت سر هم معذرت خواهی میکرد
نه.نه.نه و بعد من به آینه نگاه کردم
و یه عالمه خون دیدم اون چونه ام رو گاز گرفته بود
و تقریبا داخل دهنمو
میشد که درون صورتت رو بببینم
یادم نمیاد که رفت اورژانس یا نه
ولی فکر کنم همچین اتفاقی افتاد
خیلی بد بود
احتمالا از این میترسیدم که از من شکایت کنه
یا این مسئله رو عمومی کنه
و این میئله عمومی میشه که این پروژه
چطور میتونه زندگیه آدما رو به خطر بندازه
نمیتونستن این مسئله رو راستو ریست کنن
بخاطر خطر آلودگی
و من سه ماه بود که یه شکاف رو صورتم بود
و وقتی از بیارستان مرخص شدم گفتم
میدونین چیه؟ میخوام "نیم" رو ببینم
....اون دوباره دست دراز کرد
که صورت منو بگیره
نه , من دیگه نمیخوام بهت نزدیک باشم من از اینجا میرم
ترسیده بودم
من سرسخت بودم و نمیخواستم که بیخیال بشم
یه جورایی مثّه بهم زدن با یه دوست پسر بود
از این مسئله متاسفم بودم
ولی نمیدونستین که نیم چطوری میخواد تتغییر کنه
و نمیدونستین تعداد معلمایی رو که همیشه
به اونجا میومدن رو محاسبه کنین
احساس میکردم خیلی به این مسئله اهمیت میدم
و استرس زیادی رو تجربه میکنم
و میدونین , نتایج هم به اندازه کافی رضایت بخش نیست
کسی یه شامپانزه رو برای بیشتر از 5 سال نگَه نمیداره
چون توی 5 سال نمیدونن که چه قدرتایی دارن
و میتونن صدمات زیادی به آدما بزنن
اون همه مارو شدا زد و گفت که دیگه تموم شده
من یه زن خیلی عصبانی بودم
ما دیگه اینکارو نمیکنیم
و چون هرب دسته بالا رو داشت
دست به کار شد چون تو جایگاه قدرت بود
فکر کنم من گفتم
اصلا فایده ای نداره این کار علمی دنبال بشه
احساس میکردم نیم خیلی پیشرفت داشته
و ما این شانس رو نداشتیک که اطلاعاتمون رو تحلیل کنیم
فقط میدونم که اطلاعات زیادی داشتیم
اطلاعات زیادی که باید مرتب میشد
و این فرآیند خیلی طولانی مدت میشد
سوال اساسی این بود
یه شامپانزه میتونه یه جمله درست کنه؟
فکر نمیکنم نتیجه قطعی در این مورد داشته باشم
باید صبر کنیم و ببینیم
اینجوری به نظر میرسه که راه طوالانی در پیش نداری
و این احساس که انگار نتیجه ای وجود داره
و اینکه باشه
تموم شد
فکر کردم محیطی که در اون به دنیا اومده
این حمایت روانی رو برای نیم ایجاد کرده
فکر کردم به نیازای اساسی رسیدگی میشه
و خب وقتی "بیل بمون" رو راضی کردمم که اون رو برگردونم
همین بود
امیدوارم که مشکلی براش پیش نیاد
واسه همینه که میاخوم باهاش برم
امیدوارم که بتونم اونو به زندگی جدیدش معرفی کنم
ولی هنوز یه بخشی از زندگی قبلیش باهاش همراه بود
و میتونه به این وضعیت عادت کنه و مشکلی براش پیش نمیاد
و این یه قطع تند و ناگهانی بین کهنه و نو میشه
و ما یه روز صبح زود نیم رو بیدار کردیم
و رفت بیرون
و یه هواپیما اجاره کرده بودم
به نیم آرامبخش زده بودن
تا این احتمال رو کم کنن که اون از کنترل خارج بشه
اگه بهش آرامبخش میزدیم کنترل کردنش راحتتر بود
و هیچ صدمه ای هم به هواپیما نمیزد که اینقدرم خطرناک بود
.اینطوریا شد که اونو به اُکلاهما رسوندیم
کار زشتی بود
خیلیم فریب آمیز بود
سوال این بود که چه اتفاقی قرار در اُکلهما بیفته
و من کاملا نامطلع ودم و این من رو نگران میکرد
گندش بزنن اولین فکر من بود
و فکر میکنم واکنش نیم هم همین بود
...انگار که میدونست ما این که کار بدیه
تا حالا یه شامپانزه ندیده بود
و محکم من رو گرفته بود
اطراف رو نگاه میکردی قفسه هایی رو میدیدی
و صدای یه عالمه شامپانزه رو میشِنیدی
از وقتی که این پروژه شروع شده بود همیشه رویای این رو داشتم
که سرو و کارش به اینجا میکشه؟ نه
ولی مشخص شد که همینطوره
و تا اونجا که یادمه یه مکان خیلی ابتدایی
چون قَفَسای مل قََفَس بودن
اونا فقط یه اتاق قفلدار نبودن
قفس بودن
مثّه یه زندان به نظر میومد
یه زندان تاریک و زشت و خشن
اونا یه زنجیر دور گردن شامپانزه ها بسته بودن با یه قفل
باید یه دعوای حسابی میکردی
تا زنجیر رو باز کنی
مثّه رفتارای تو زندان بود
باید یه حصار برقی دور جزیره میبستیم
چون چند تا قتل اتفاق افتاده بود
و دو تا خودکشی
اونا رو تو آب مینداختن
و شامپانزه های نمیتونن شنا کنن
دکتر لِمون اونجا رو اداره میکرد
ن یه واکنش فوری و وحشتناک داشتم
اون با یه وسیله تیزمانندی تو اطراف قدم میزد
یادمه سعی کردم که نیم رو دور بزنم
چون میدونستم که چیکار میکنه
و نیم جیغ میکشید و من رو محکم گرفته بود
و تنها دلیلی که من رو ول کرد
این بود که با وسیله برقی بهش ضربه زدن
یه دقیقه بیا اینجا مَک
بیا اینجا
دلیل رابطه بین نیم و مک
این بود که "مک" خطرناک بود
اون خیلی کوچیک بود
نه یه شامپانزه خشن
خب اون شامپانزه کاملی بود که نیم باهاش باشه
هی مک
انتظار داشتی نیم چطور واکنش نشون بده
به این اولین ملاقات با یه شامپانزه دیگه
فکر میکنم این بود که نیم خیلی نگران مک بود
و عجله نکرد
و بعد خودش رو آماده کرد
خیلی حّس خوبی در اینباره دارم
چون الان میتونم برم با این شناخت که نیم یه دوست داره
و دیگه نگران همراه های انسانیش نیست
و اقلا یه شامپانزه دیگه هست که بهش رو کنه
وقت رفتن بود
و این وقت بد که نیم رو تو قفس گذاشتم
مطمئنا نمیخواستم که "جویس" اینکارو بکنه
خب فقط گفتم: بهتره برم اینکارو انجام بدم
نمیخواستم "تریس" اینکارو انجام بده
خب تصمیم گرفتم که اینکارو بکنم
ما انتظار همچین کاری رو داشتیم
.... چون به ما اعتماد داشت
من گذاشتمش اونجا و زنجیر رو باز کردم
و اون رو به یه نقطه دور از قفس بستم
و خداحافظی کردم و اومدم بیرون و درو بستم
سعی میکرد که دنبال من بیاد
چون واقعا نمیدونست که کجاست
ولی من دور شدم
و بعد وقتی نگاه نمیکرد فرار کرد
از در بیرون زد
حّس بدی بهم دست داد
و حس کردم که انجام اینکار درست نیست
که اینکارو با کسی بکنم که مدت زیادی بخشی از زندگیم بوده
و اینکاری که میکردم
کاری که حس میکرد درست و منصفانه نیست
اون عروسک کوچیک داشتم که جاش گذاشته بودم
من قویا باور دارم که ما با اون ارتباط برقرار کردیم
و شکست خوردیم
ما آسیب زیادی به اون زدیم
و باید خجالت بکشیم
فکر کنم اشتباه حدس زدم
که نیم دوباره برمیگشت
که میتونه تنها شامپانزه باشه که میتونه ارتباط برقرار کنه
نه , دقیقا نقطه مقابلش بود
دقیقا برعکس
نیم تو قفس
بدون هیچ جایزه ای و ماستی
نه...هیچکدوم از اینا
واسه شامپانزه ضربه بزرگی بود
اونا حلقه میزنن
و دراز میکشن
...علاقشون رو به غذا از دست میدن
من و نیم شروع بدی داشتیم
شامپانزه خیلی ناراحت بود
و به طرفم میپّریدو فریاد میزد
و درست اینجا رو گاز گرفت
از یه وسیله شوک دهنده کوچیک استفاده کردم
باید بزرگ میشد
و یه شامپانزه لوس و تنها نمیوموند
پس باید اجتماعی باشی
رو شامپانزه کار میکرد
تا رفتارا رو یاد بگیره
همه به کار نیاز دارن
معنی و هدف
اونا به من و تو آشپزخونه کمک میکنن
..جایی که غذامون رو آماده میکنیم, جارو میکشن
نیم ظرفا رو میشست
وِنِسا دوست داشت
مک کوچولو دوست داشت قفس رو تمیز کنه و پوتین های من رو بپوشه
آخه یه گروه خاصّی از شامپانزه ها بود
اونا شامپانزه های معمولی نبودن
اونا ظرفیت هوشیاری بالاتری داشتن
ترا یه سال بعد برگشت
هرب هم هنوز با
عکس ها و دوربین ها و از اینجور چیزا سررسید
این یه تصویر برداری بود
هیچ سوالی نبود
که خیلی خوشحال بود که دوباره من رو میبینه
و هشچ نشونی از خشم نبود گه چرا منو اینجا ول کردی؟
فقط میشه گفت که عالیه میخوام دوباره ببینمش
میتونستین ببینی که میگه من دوباره به نیویورک برمیگردم
اینطوری بود
انگار که نجات دهنده میشه
یه جورایی غم انگیز بود
من باهاش بازی کردم
و یادمه ازش خواستم که نشونه ی بغل کردن رو بهم نشون بده
و همینطور هرب رو
و در واقع هرنشانی رو که ازش خواستم نشونم داد
مجبور نبودم اینا رو تمرین کنم
و یه بعدازظهر سرگرم کننده و خوب بود
و هیچ رفتار بدی مشاهده نشد
آخرای روز به ساعتش نگاه میکرد
نیم رو دوباره بهم داد
و رفت
رفت
صبح بعدش چیزی نخورد
و شروع کرد هرب فریاد کشیدن
هرب دیگه برنگشت
فکر کردم که دوست نیم میشم
و میتونم با نیم باشم و میبینم که این اتفاق میافته
منظورم اینه که با وجود اون قفسا کاری از دست من ساخته نبود
مگر بیرون آوردنش
اون رو دیدی؟
بعدا میبینمت نیم
ما همدیگه رو دوست داشتیم
و بعضی وقتا اینجوری بود
شامپانزه ها انسان نیستن
باید شامپانزه ها رو درک کنین
تا بتونین بفهمین چطور با اونا باشین و باهاشون کار کنین
بردمش واسه پیاده روی غذا نیاوردم
من از اون کارا نکردم
که به رابطه ضربه بزنه
یا به اساس رابطه
خیلی زود خودش رو وفق میده
خیلی جذاب بود
به ذهن من خطور نکرد که حیوونا شخصیتی مثّه ما دارن
و واقعا باید خوش قلب باشین
باید خوش قلب باشین
اگه نقطه های تاریکی در وجودتون باشه اونا میدونن و ازتون خوششون نمیاد
امروز صبح دکتر هربرت تریس با ماست
پروفسور روانشناسی از دانشگاه کلمبیا
برای چند سال دکتر تریس مسئولیت آزمایشی روبه عهده داشت
جایی که اون و چند نفر دیگه
سعی کردن به یه شامپانزه به اسم نیم
زبان اشاره افراد ناشنوا رو یاد بدن
وای الان کتابی که به اسم نیم منتشر شده
شما گفتین که این آزمایش اثبات نمیکنه
اون قدر که شما فکر میکردین
من نظرم درباره اون اطلاعات عوض شد
و ناگهانی فهمیدم که کلید این ماجرا چیه
نیم یه گدایِ معرکه بود
یاد گرفت چطور التماس کنه
و رو معلما کار میکرد
و همیشه چیزی که میخواست با حرکات دستش بدست میاورد
و بیشتر اوقات هم دستشو طوری حرکات میداد که معلما پیشنهاد میدادن
و انگیزه این نشانه ها
این نبود که بگه
عجب گربه زیبایی اونجا دارین بلکه این بود که من اون رو میخوام
وقتی آزمایشات تموم شد
اونی به جایی برگردونین که متولد شده بود
بعده یه شال دوباره به اونجل برگشتین و ما هم با یه دوربین اومدیم
شما و اون دارین اینجا به زبون اشاره حرف میزنین
حالا به صورت آهسته داریم نشونش میدیم نیم چی داره میگه؟
داره میگه به نیم موز بده
چرا میگین که نمیتونه مثّه یه انسان حرف بزنه؟
خب یه مجموعه از نشونه ها ضرورتا یه جمله نیست
میتونین از روی عادت لیستی از کلمات رو یاد بگیرین
ناامید نیستین از صرف این همه وقت و پول؟
خب میتونست چیزای هیجان انگیزی داشته باشه
مثّه ارتباط برقرار کردن با یه موجود یه جایی خرج از این سیاره
اگه به یه موجود زنده روشی رو که
که انسان ها حرف میزنم نشون بدم
ولی عملی نبود
خیلی متشکرم دکتر تریس
امیدوارم یکی بتونه با نیم حرف بزنه
من اهمیتی به صحبت ها و مجادلات نمیدادم
از نظر من اهمیتی نداشت
شاید گرامر یا جمله بندی نمیدوست
ولی جای سوالی نداره که یه ارتباطی جریان داشت
و من اونو به وضوح دیدم
اون درباره درختا حرف زد و دونه هایی که پیدا کرده
دوست داشت که بازی کنه
نشان مورد علاقش بازی بود
نمیدونه کدوم یکی رو بگیره
میدونست ماریجوانا یا حشیش چیه یا هرچی
میخواست که اونا رو استعمال کنه
نئشه
سیگار
حالا
وقتی باهم قدم میزدیم نیم هم یکی از ما بود
و اگه ما مواد میزدیم اون هم با ما میکشید
و به حالت دایره وار بهش میدادیم
شامپانزه ها مثّه ما هستن , اهل لذت بردنَن
دوست دارن که کارای لذت بخشی انجام بدن
دوست دارن که خوش بگذرونن
... و یه چیزی تو ماریجوانا وجود داشت
اونا خشن نبودن
کمتر حرف میزدیم و لذت بیشتری میبردیم
از بودن در کنار هم لذت میبردیم
لیلی و نیم با همدیگه تو طویله خوکا زندگی میکردن
هردوی اونا دوستای شامپانزه زیادی نداشتن
و بعد باهم دوست شدن
اونا در حال جماع دیده شدن
و فکر میکنیم که نیم ممکنه پدر بچه لیلی باشه
بهترین دوره از زندگی من بود
اینقدر خوش نگذرونده بودم
البته به جز وقتی که تو "شوئه گریتفوول دد" بودم
...حتی نمیدونم کدوم یکی
من ترجیح میدم با نیم باشم تا با جری
واسه من این یه چیز مهمه
واقعیه آره , اون موزه ؟
میخاوی کفش رو بخوری؟
این کفشه , این یه دونَست
و اینجا بود که ماهونی سرو و کلش پیدا شد
اون اطراف میستاد
به شامپانزه ها نگاه میکرد و یه چیزایی یادداشت میکرد
...وقتی شخصی
وقتی فهمیدم که اون کیه
و مطمئنم که فهمیدن این قضیه زیاد طول نکشید
مشخصا داشت شامپانزه هارو واسه آزمایشگاه بررسی میکرد
برای آزمایشگاهی که آزمایشات دارویی و جراحی
رو پستانداران انجام میداد
اون واسه من نماینده شیطان بود
برای مثال خیلی از کارایی که با شامپانزه ها انجام دادیم
آزمایش
واکسین های منتخب
متفاوتی بود
مثلا برای هپاتیت بی , هپاتیت سی اِچ.آی.وی ,ایدز
فکر میکنم خیلی سخته
که تحققاتی رو پیدا کرد
که تا به این حد بهش علاقه مند شده باشم
عموما خیلی سخته که بشه تحقیقاتی اجتماعی پیدا کرد
ما درباره مشکلات دکتر لمون شنیدیم که اقتصادی بودن
و این مسئله اون کارا رو درست میکرد
ما بخش اعظمی از تجهیزات اون رو میبردیم
فکر کردم لمون داره سعی میکنه دانشگاه رو بترسونه
فکر میکردم که اونا هم میگن
خدا , نمیتونی اونا رو به یه آزمایشگاه دارویی بفروشی
باید یه کاری انجام بدیم
فکر میکردم جامعه به مخالفت با این کار بلند میشه
من و باب خیلی سعی کردیم که توجه عموم رو به این مسئله جلب کنیم
که یه کاری واسه شامپانزه ها بکنن و هیچ واکنشی ایجاد نشد
و مدت خیلی کوتاهی نگذشت که
شامپانزه ها رو واقعا فروختن
از شامپانزه هایی که امروزه به آزمایشگاه فرستاده میشن
فقط یکی
محدود به تحقیقات زبان اشاره شده بود نیم بود
شامپانزه نمیدونه که چه اتفاقی داره براش میفته
و ناگهانی از دیدن اون چیزایی که بیرون هست محروم میشید
یه روزو نیم بعد بعد از رانندگی مداوم
از اتاق دیگه ای سردرآورد
نمیگم که اونا از اینکه تو یه مکان جدید بودن
از شادی ورجه وورجه میکردن
زودباش , بیا اینجا یه بار دیگه
تموم شد , چیزی نست , تموم شد
منو انتخاب کردن تا
ببینم از کدوم حیوون در کدوم تحقیق استفاده بشه
و من ازش نفرت داشتم
اسپایک , بیا انیجا
اسپایک" زود باش بیا اینجا"
میخوای که با اسپایک بری؟
این حیوونا تحت آزمایشات بیخطره هپاتیت قرار میگیرن
این یه قانون فدراله که قبل از
عرضه یه دارو تو بازار آمریکا
باید رو چهار شامپانزه مورد آزمایش قرار بگیره
واقعا محاله , صادقانه میگم
راهی نداره که این آزمایشات رو روی حیوونا انجام داد
و واسه اینکارم مهربونی به خرج داد
اصلا ممکن نیست
چون واسه اینکار اونا رو میذارن تو یه قفس
اون اولین قدم محسوب میشد و از اونجا همه چیز شروع میشد
ما مطمئن شدیم که شامپانزه هایی که اُکلاهما آورده شدن
میتونن از زبان اشاره استفاده کنن و
و سعی میکردن از این زبان استفاده کنن
کاری که کردیم این بود که چیزایی نوشتیم
و هر جایی قرار دادیم
درا , دیوارا و هر جایی که تونستیم پیدا کنیم
نشون های مشخصی
و این امید میرفت هرچه قدر که زمان میگذشت
همه نشون هایی رو یاد میگرفتن
من که متوجه ویژه بودن نیم
تو اون گروه از شامپانزه ها نشدم
چون همه یه مسئله مشخصی رو از خودشون بروز میدادن
و من غوغای زیادی در این مورد به پا کردم
به روزنامه ها زنگ میزدم و تا اونجا که میتونستیم خرابکاری میکردیم
"دانشجو "باب اینگرسل
هر فرصتی که میاورد منو تعقیب میکرد
و من دیگه واقعا داشت اعصابم خورد میشد
و بعد برای من مشخص شد
که اون تنها کسی بود که اهمیت میداد
هیچکسی , هیچکسی
البته به جز روزنامه ها که به ما کمک کردن
اصلا راهی به نظرت میرسه که
تاز از اتفاقی که میخواد برای اون بیفته جلوگیری کنی؟
متاسفانه هیچکاری از دست من برنمیاد
چون قانونا نیم ماله من نیست
نیم رو به من قرض دادن اون هم واسه مدت پروژه من
....بودجه اون پروژه ته کشید
یه نفر تو روزنامه بوستن گلوب
گفت که ماجرایی رو در روزنامه اون صبح بخونم
و گفت که: فکر میکنم واست جالب باشه
و من میدونم که تو موارد عجیب رو انتخاب میکنی
به عنوان یه انسان فکر میکردم
یک شکل منحصر به فرد و محرمانه در ظلم به حیوونا
بدترین حالت ممکنه
و به عنوان یه وکیل فکر میکردم خیلی ساده غیر قانونی باشه
اگه حقایق همونطور که گفته شده
از بچگی در یه خانواده انسانی
بزرگ شده شما نمیتونین اون رو
تو یه آزمایشگاه وحشتناک دارویی اون رو تو قفس بندازین
و از اون واسه آزمایشات دارویی استفاده کنین
این ظلمه به حیوونا حساب میشه
و خیلی زود من این تصمیم رو گرفتم
اگه این حیوون از بچگی بزرگ شده
که بعنوان یه انسان در مورد خودش فکر کنه
پی اگه میخوام نمایندش باشم باید مثّه یه موّکل انسانی باهاش رفتار کنم
یه روز میبریمش تو دادگاه
من و هنری آقای هرمن هرروز باهم در ارتباط هستیم
راستش از یه استراتژِی خیلی خوب استفاده کرد
گفت : هی این شامپانزه میتونه حرف بزنه
بیاین وارد دادگاهش کنیم و بذاریم که خودش حرف بزنه
و چیزایی که با خبر شدم تو دادگاه استفاده میشه
یه قفس فولادی بود
و چند تا مرد قوی که با باتون های برقی آماده اومدن به دادگاه بودن
و من رفتم تا نیم رو بیارم
و باور دارم که قاضی گفت
نمیذارم که شامپانزه لعنتی بیاد و
و دادگاه من رو به سخره بگیره
یا چیزی تو همین مایه ها
و همون موقع بود که من گفتم میخوام
به نمایندگی از شامپانزه ارائه میدم
بیاریدش تو دادگاه
حریف های ما کلّه خر بودن ولی احمق نبودن
اونا فهمیدن که برد یا باخت و یا بیرون کشیدن در این پرونده
وقتی من وارد دادگاه بشم اونا میبازن
چون اگه قاضیها قبول نمیکردن که بهش گوش بدن
توجهاتی رو که جلب میکرد مخرّب بود
و ناظر تاسیسات دارویی گفت
دیگه تموم شد اون شامپانزه رو از اینجا ببر بیرون
قبله اینکه اتفاقی بیفته که
همه چیرو خراب کنه
مثّه یکی از نمایش های واگنر
من میخوام اینجا جایی باشه
که وقتی اون حیوونات مورد سوء استفاده قرار میگیرن
با اونا بدرفتاری میشه
در نهایت و برای همیشه
جایی خواهند داشت که دیگه نخواهند ترسید
و همین کارهم
شاید یه حسن اعتبار برای اون بود
که کارای مهمی برای حقوق حیوونا انجام میده
و اون رفتو شامپانزه رو خرید
و اونو به مزرعش برد
و گفت من نیم رو نجات میدم
کلیولند آموری" دوباره واسه نجات اومد"
نیم واسه بقیه عمر طبیعیش اینجا زندگی میکنه
اینجا داستان من و مشکلاتم تموم میشه و من بالاخره تو خونم
و تو اون مزرعه این مورد مصداق داره
اون تنها حیوونی بود که ما خریدیم
و هیچی درباره شامپانزه ها نمیدونستیم
...ولی فقط فکر میکردیم که این بهتره
و کاریم که میتونستیم بکنیم بهتر از جایی بود که قبلا بود
و به این معنی نبود که جایی برای حیوونات محسوس در قفسه
واقعا جایی برای حیوونات منحصر به فردیه که مورد بدرفتاری قرار میگیرن
این نوع حیوانات
ما مبهوت شده بودیم که میتونه ای حیوون رو انتخاب کنه
و اونو به مزعه ای تو یه درندشتی ببره
و کسی نبود که بدونه چطوری باید از یه شامپانزه مراقبت کنه
ما اونو به "بلک بیوتی" آوردیم و یه خونه واسش ساختیم
یه جایی بزرگ بود
و یه دالانی هم بیرونش داشت که میتونست بره بیرون
و هر نوع اسباب بازی هم برای بازی کردن داشت ولی تنها و منزوی بود
شامپانزه های حیوونایی اجتماعی هستن
و نمیتونی یه شامپانزه رو توی جعبه بزارین
و انتظار داشته باشین همه چی به خوبی پیش بره
بعضی وقتا اینجوری یه گوشه مینشست
و فکر میکردین که اون به چی فکر میکنه
دلش واسه چی تنگ شده؟ چه کاری از دست ما برمیاد؟
میشه اگر تونستی یه سری به اینجا بزنی
ما یه تلویزیون داشتیم واون رو شکست
و ما یکی رو سقف گذاشتیم
و اونم یه راهی پیدا کرد که خودشو به اونجا برسونه
خب باشه اگر اینطوری رفتاری کنی
دیگه خبری از تلویزیون نیست
و نامه های به کلیولند نوشتم و اعتراض کردم
که تنها گذاشتن نیم اونجا شکنجه به حساب میاد
نه تنها اهمیتی به حرفای من نمیدادن
بلکه میخواستن تا جایی که ممکنه از من دور باشن
میخواستن اینرو واضح بیان کنن
و همین کارو هم کردن
اگه بیای اینجا دستگیر میشی
....من اینو حس کردم و میخواستم که
...نمیدونم , من
اون چند باری زد بیرون
کاری که اون میخواست بکنه رفتن به مزرعه بود
به خونه تو مزرعه بِره با مردم باشه و رو تخت بخوابه
خب ما تو خونه خودش یه تخت واسش گذاشته بودیم
هرگز تو تختش نخوابیده بودیم
یه بار وقتی اومد تو خونه یه سگ سفید کوچولو بود
که همش پارس میکرد
همینطور که شامپانزه داشت به طرف در میومد
شامپانزه هم اونو بلند کرد و پرتابش کرد به طرف دیوار
میخواست سگه رو ساکت کنه ولی زد اون رو کشت
یه بار دیگه بود که رفت تو خونه
و یه صندلی برداشتو اونو به پنجره کوبید
واقعت شامپانزه رقّت انگیزی بود میدونین؟
یه زندگی عجیب داشت
به جاهای مختلفی رفته بود
اونا رو اصلا نباید از مادراشون جدا کرد
میدونستم که نیم اونجاست
ولی چیزی در مورد کیفیت زندگیش نمیدونستم
شما چیزای خوب و بدی میشنیدین
و من فکر کردم که چرا به اونجا نرم؟
واسه همین همه ما به طرف تگزاس راه افتادیم
به مزرعه رفتیم و با مردمی که از اون مراقبت میکردن آشنا شدیم
اون تنها بود تنها شامپانزه ای بود که اونجا بود
وقتی استفینی از ماشین پیاده شد من بهش نگاه میکردم
و شامپانزه بهش نگاه کرد و فورا اونو شناخت
و نگاهی تو صورتش نقش بست که انگار میگفت
بالاخره اومدی
حالا که این همه مصیبت کشیدم بالاخره اومدی
اون مارو کاملا شناخت
ولی نمیدونم از دیدن ما خوشحال بود یا نه
اصلا جذب من نشد
حالا که شامپانزه بزرگی بود
من چیزی نداشتم
اون زیبا نیست و از این جور چیزا
و اون... من اونو نمیشناسم
مادرم تصمیم گرفت
که به نیم نزدیک بشه
...که
اینطوری اتفاق افتاد: من میرم پیش نیم
ما بهش گفتیم
فکر نمیکنم که نیم زیاد استقبال گرمی ازت بکنه
خب شاید بهتر باشه با اتاقش نری
من کنجکاو بودم: که اون نشونه ای بروز میده
چه اتفاقی می افته؟ چطوری میشه؟
استفنی لطفا نرو اونجا, اون تو حال خوبی نیست
میدونین, مشخص بود که حالش زیاد خوب نیست
دروازه رو باز کردم و رفتم تو
نیم به طرفش رفت
با قدی بلند
کاملا بلند بود
و من فهمیدم که تو چه خطری هستم
اومد پایین و همه چیز کدر شد
قوزک پاش رو گرفت
و اونو به عقبو و جلو میکشید
مثّه یه عروسک اونو به عقب و جلو میکشید
فکر میکردم اونو میکشه
اونو به طرف دیوار پرتاب میکنه
و بعد دوباره اونو به طرف دیوار پرتاب میکنه
اصلا دوست موست حالیش نمیشد خیلی عصبانی بود
یادمه که اونجا درباره این حرف میزدن
که اسلحه بیارن یا نه
آره خب یه اسلحه آوردن
نه , اون رو نمیکشه اون فقط عصبانیه
اوضاع از کنترل خارج شد
و من تونستم بیرون برم
نمیدونم تمام این قضایا چقدر طول کشید
این وقعیت که اونو نکشت خیلی خوب بود
چون میتونست به راحتی اینکارو بکنه
و خودشو هم به کشتن میداد چون بهش شلیک میکردن
من ترکش کردم
و اون بزرگ شد و من دوباره برگشتم
و اگه اونو ترک نمیکردم و اون میگفت: نه
اینجا جای منه
من تورو سرجتا میشونم ولی نمیکشمت
ما صدمات زیادی وارد کردیم
اون رو از زندگی که میتونست داشته باشه جدا کردیم
ما ذات انسانیش رو به کار انداختیم بدون توجه به ذات شماپانزه ای که داشت
ما همون اول انتخابش کردیم
واقعا کار اشتباهی بود
بعد از یه سال که نیم به اون موسسه فروخته شد
برای اون شامپانزه جفتی گرفتن که با اون باشه
ده سال بعدش فهمیدم که حالش زیاد خوب نیست
میترسیدم که نیم دوباره تنها بشه
همون موقع بود که شنیدم مردی به مزرعه رفته
و اسمش " کریس برن " بود
و من با کریس درباره ملاقات با نیم باهاش حرف زدم
وقتی کریس رو دیدم خاطر جمع شدم که
اوضاع برای نیم به خوبی پیش میره
ببین نیم یکی اومده ببیندت
شانه هاش رو بالا انداخت
هی چیزی نیست , سلام نیم چه خبر رفیق؟
نیم , چه خبر رفیق؟
آره میدونم رفیق , من کی هستم؟
تو کی هستی؟
بازی کن
کجا بازی کنم؟ کجا؟
اوقات خیلی خوبی داشتی
من گفتم :میتونم به طریقی بهت کمک کنم
و من میتونم بهت کمک کنم که شامپانزه های دیگه ای داشته باشی
خب بیا باهم کار کنیم
رفیق اوضاع داره بهتر میشه اوضاع داره خیلی خوب پیش میره
البته خیلی طول کشیده و خیلم راحت بوده
دهم آگوست سال 1995
ناظر مرکز دارویی "ان.وای.یو" اعلام کرد که اون آزمایشگاه بسته میشه
و من فکر کردم برم و هرچه قدر شامپانزه رو که میتونم نجات بدم
ولی خیلی آروم و بی سر صدا
هی لولو چه خبر دختر؟
و اونجا که باب به فکر شبکه سری افتاد
چه خبر نیم؟ این کیه اینجا؟
ای کیه نیم؟
این هم اتاقیه جدیدته
قشنگ نیست؟
چی فکر میکنی میچ ؟ بهت گفتم که خیلی خوب میشه , نگفتم؟
جیم ماهونی 50 , 60 شامپانزه رو به اونجا آورد
و دوتا شامپانزه از آزمایشگاه گرفتیم
از طریق ماهونی به اون مزرعه
میچ یه مذکر بزرگسال بود
و لولو خیلی آروم بود
لولو حالت دفاعی فرو رفت و نیم بهش نزدیک شد
خیلی خوبه لولو , اون خیلی خوبه
آره , تو یه دوستی لولو
فکر میکنم لولو و میچ کمک خیلی بزرگی بهش کردن
چی؟ حالا داری اینکارو میکنی؟
اسم این چیه؟
نیم , نیم چی؟ سوداپاپ , میدونم
اوضاع هیچوقت به اون خوبی نبود
با توجه به اتفاقاتی که قبلا افتاده بود
آره خیلی خوبه نیم اینطور نیست نیم؟
و دقیقا کامل و بی نقص نبود
ولی خیلی خوب بود
شامپانزه ها حیوانات شگفت انگیزی هستن
اونا خیلی بخشنده هستن تعداد زیادی از اونا
اونا آدما رو میبخشن
انجمن فرهنگی و هنری (dlbax.in)